Bệnh nhân ung thư nên ăn gì? Bí quyết ăn ngon miệng cho bệnh nhân ung thư

Bệnh nhân ung thư nên ăn gì để đảm bảo dinh dưỡng là một trong những thách thức lớn nhất bên cạnh quá trình điều trị. Do trên Thế giới đã có nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng thời gian sống của bệnh nhân sẽ bị rút ngắn ⅓ với mỗi chỉ số  cân nặng sụt 5% khi thiếu dinh dưỡng.

1. Tình trạng thay đổi vị giác ở bệnh nhân ung thư hay đang điều trị ung thư

Thay đổi vị giác, chán ăn, khô miệng và sụt cân là những biểu hiện thường thấy ở bệnh nhân ung thư, đặc biệt những bệnh nhân đang điều trị hóa xạ trị. Các triệu chứng này có liên quan và thường là hệ quả của nhau, trong đó thay đổi vị giác có thể coi là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các triệu chứng khác.

Thay đổi vị giác dẫn đến chán ăn ở bệnh nhân ung thư
Thay đổi vị giác dẫn đến chán ăn ở bệnh nhân ung thư

1.1. Một số biểu hiện thay đổi khẩu vị thường gặp ở bệnh nhân ung thư

– Cảm thấy đồ ăn không có vị, vị nhạt nhẽo khó nuốt.

– Ăn đồ ăn nào cũng thấy vị giống nhau, không cảm thấy vị ngon, không muốn ăn.

– Người bệnh có thể không chịu được một số mùi vị có thể ưa thích hoặc rất bình thường trước đây, cũng có thể thích những hương vị trước đây ghét hoặc không ăn được.

– Sau khi ăn những món giàu đạm, đặc biệt là thịt đỏ (thịt lợn, thịt bò,…) thì thấy có vị kim loại hoặc hóa chất trong miệng. Biểu hiện này thường gặp với các bệnh nhân điều trị ung thư bằng hóa trị và bị thiếu kẽm.

– Các món ăn có vị mạnh khi ngọt, mặn, đắng,… bị biến đổi vị, người bệnh cảm thấy các vị này khác so với thực tế.

1.2. Một số nguyên nhân dẫn đến thay đổi vị giác ở bệnh nhân ung thư

1.2.1. Điều trị hóa trị ung thư

Hóa trị là một nguyên nhân phổ biến gây ra tác dụng phụ thay đổi vị giác. Vincristine, Fluorouracil, Cyclophosphamide,  Paclitaxel, Doxorubicin, Cisplatin,… là các loại thuốc hóa trị liệu thường được biết đến có gây ra tác dụng phụ này.

Sau khi điều trị kết thúc, thay đổi vị giác thường chỉ kéo dài khoảng 3 đến 4 tuần, xảy ra trên khoảng một nửa số người được hóa trị.

1.2.2. Một số loại thuốc khác

Nhiều loại thuốc dùng cùng trong phác đồ điều trị ung thư cũng có thể gây ra thay đổi hương vị:

  • Thuốc giảm đau trên thần kinh trung ương nhóm opioid như morphin
  • Kháng sinh được sử dụng để điều trị nhiễm trùng.

1.2.3. Xạ trị vùng đầu cổ

Xạ trị ung thư ở khu vực đầu và cổ có thể  gây ra thay đổi vị giác do làm tổn thương các tuyến nước bọt và nhú vị giác. Sau khi kết thúc điều trị, thường từ 3 tuần đến 2 tháng sau các thay đổi vị giác do xạ trị sẽ bắt đầu cải thiện và tiếp tục trở về bình thường trong khoảng một năm sau đó.

Các vị giác không hồi phục đồng thời mà thông thường từng vị giác một sẽ trở lại, ví dụ ngọt rồi đến mặn, sau đó đến đắng,… Tuy nhiên, vị giác có thể không hoàn toàn phục hồi nếu tuyến nước bọt bị tổn hại. Thông thường các bệnh nhân sẽ phục hồi dần từng vị giác một, ví dụ vị đắng rồi đến vị mặn, sau đó đến vị ngọt.

Ngoài ra phương pháp điều trị này còn có thể ảnh hưởng đến mùi thực phẩm do gây ra những thay đổi về khứu giác.

1.2.4. Các nguyên nhân khác

  • Buồn nôn và nôn ọe.
  • Người có thần kinh vị giác bị tổn thương.
  • Bệnh nhân phẫu thuật vùng miệng, họng hoặc mũi.
  • Người bệnh bị khô miệng, nhiễm trùng miệng hoặc nướu răng có vấn đề.
  • Điều trị bằng liệu pháp miễn dịch như interleukin-2 (IL-2).

2. Bệnh nhân ung thư nên ăn gì? Bí quyết ngon miệng vượt qua thay đổi vị giác

2.1. Bệnh nhân ung thư nên ăn gì?

Mục tiêu xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý cho bệnh nhân ung thư là tăng cường thể lực để đảm bảo quá trình điều trị và không bị sụt giảm cân nặng dẫn ảnh hưởng tiên lượng sống. Để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, khắc phục tình trạng thay đổi vị giác và chán ăn, người bệnh cần ăn đầy đủ các nhóm dưỡng chất thiết yếu như:

2.1.1. Chất đạm

Protein (hay chất đạm) cung cấp các acid amin cho cơ thể, trong đó có các acid amin thiết yếu mà con người không tự tổng hợp được. Do đó, việc cân đối giữa protein động vật và thực vật, ăn đa dạng các loại thực phẩm là tối quan trọng để đảm bảo cung cấp đủ các loại acid amin cần thiết đó.

Thực đơn cho bệnh nhân ung thư có thể ưu tiên các loại thịt màu trắng như thịt gia cầm, các loại hải sản, tôm, cá,… vì có lợi hơn cho sức khỏe. Tuy nhiên không nên kiêng hoàn toàn thịt đỏ như nhiều kinh nghiệm truyền miệng. Do các loại thịt đỏ là nguồn thức ăn giàu sắt, kẽm,… cũng hết sức cần thiết đối với cơ thể.

Bệnh nhân ung thư nên ăn gì để đảm bảo sức khỏe?
Bệnh nhân ung thư nên ăn gì để đảm bảo sức khỏe?

2.1.2. Tinh bột

Đối với bệnh nhân ung thư, nguồn thực phẩm chứa tinh bột nên ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên hạt do hàm lượng dinh dưỡng cao hơn (gạo,  lúa mì, ngô, lúa mạch,…) và tinh bột từ các loại củ (khoai lang, khoai tây, sắn, khoai sọ,…).

Bên cạnh đó, người bệnh cần tránh nguồn tinh bột, đường đơn từ các loại thực phẩm chế biến sẵn gây nhiều tác hại cho cơ thể do chứa các chất phụ gia, chất bảo quản,… làm tăng nặng bệnh.

2.1.3. Chất béo

Lipid hay chất béo cũng là một nhóm quan trọng không thể thiếu đối với cơ thể, đặc biệt là bệnh nhân ung thư. Bởi đây là nhóm chất cung cấp năng lượng cao, giúp hình thành cấu trúc tế bào cơ thể. Lựa chọn thực phẩm cho người bệnh đảm bảo hàm lượng acid béo không no không quá 50% tổng năng lượng trong khẩu phần ăn hàng ngày là phù hợp nhất. Nguồn chất béo tốt này đến từ cá, yến mạch, các loại đậu, các loại hạt và dầu oliu,…

2.1.4. Rau củ quả

Rau củ quả là nguồn cung cấp chất xơ, chất khoáng và vitamin đặc biệt tốt cho sức khỏe người bệnh. Đây là các chất giúp nhanh lành tổn thương, tăng tái tạo tế bào, giúp bệnh nhân tiêu hóa được tốt hơn. Một số chất chống oxy hóa cũng nhiều trong các loại rau củ quả giúp chống lại gốc tự do gây biến đổi tế bào.

Để đảm bảo nguồn dưỡng chất có lợi, cần đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, chọn các loại rau củ quả tươi sạch, chế biến và bảo quản đúng cách.

2.2. Bí quyết ngon miệng cho bệnh nhân ung thư vượt qua thay đổi vị giác

Người bệnh và người nhà có thể áp dụng những bí quyết sau để giúp bệnh nhân ăn ngon miệng, vượt qua tình trạng chán ăn do thay đổi vị giác:

– Ưu tiên lựa chọn những thực phẩm có mùi và hương vị tốt hoặc đơn giản là thử những thực phẩm mới lạ dù trước đây người bệnh chưa từng ăn.

– Người bệnh cần đánh răng thường xuyên (tốt nhất trước và sau khi ăn) để giữ răng miệng sạch khỏe và dùng chỉ nha khoa làm sạch răng sau bữa ăn hàng ngày.

Bệnh nhân ung thư nên lựa chọn những thực phẩm có hương vị tốt
Bệnh nhân ung thư nên lựa chọn những thực phẩm có hương vị tốt

– Ngăn ngừa buồn nôn và nôn mửa gây ra cảm giác ngấy cần tránh ăn 1 – 2 giờ trước hóa trị và 3 giờ sau hóa trị.

– Để giảm bớt mùi vị kim loại hãy sử dụng muỗng nĩa bằng sành sứ và dụng cụ nấu bằng sành hoặc thủy tinh, tránh sử dụng kim loại.

– Ngăn chặn mùi vị xấu trong miệng bằng cách súc miệng ngay trước bữa ăn bằng dung dịch muối và bột nở (baking soda) pha tỉ lệ 2:1 trong nước ấm.

– Che bớt vị kim loại hoặc vị đắng trong miệng bằng ăn kẹo cứng có hương vị như cam, chanh hoặc bạc hà (loại không đường) hoặc nhai kẹo cao su không đường.

– Tăng lượng thức ăn và năng lượng nạp vào bằng đa dạng hóa bữa ăn.

– Nếu không có chỉ định gì đặc biệt (như đang hóa trị với Eloxatin), người bệnh có thể sẽ cảm thấy ngon hơn khi ăn thực phẩm lạnh hoặc đông lạnh so với các thực phẩm nóng. Đối với các bệnh nhân nhạy cảm hơn với mùi vị nên tránh khỏi nhà bếp trong lúc người khác nấu ăn hoặc sử dụng quạt hút loại bỏ mùi khi nấu ăn.

– Hỏi ý kiến bác sĩ để uống bổ sung kẽm khi bệnh nhân cảm nhận thấy vị kim loại hay vị thuốc trong thức ăn.

Vì vậy, bên cạnh việc bệnh nhân ung thư nên ăn gì để đảm bảo sức khỏe và áp dụng các bí quyết để giúp ăn ngon miệng ở trên, người bệnh cũng cần tăng cường vận động và đi khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ hoặc khi có triệu chứng bất thường xảy ra.

Thông tin liên hệ

Phức hệ Nano Extra XFGC - Dàn hòa tấu đẩy lùi ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Ksol 30 viên (680.000đ/hộp)
Hộp Ksol 30 viên
  • Hỗ trợ bổ sung các chất chống oxy hóa, hạn chế gốc tự do, giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng, giảm nguy cơ mắc bệnh tim, mạch
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GHV Ksol
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7