Ung thư thanh quản: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị

Ung thư thanh quản là căn bệnh ung thư khá phổ biến. Do vậy, việc phát hiện bệnh sớm rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng bệnh, cũng như hiệu quả điều trị. Vậy qua bài viết này, GHV KSol sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về bệnh ung thư thanh quản

XEM THÊM:

1. Ung thư thanh quản là gì?

Thanh quản là một phần của đường hô hấp, có hình ống, phần trên thông với hầu, phần dưới nối với khí quản. Thanh quản có nhiệm vụ phát âm và dẫn khí, nằm ở cổ, phía trước hầu.

Ung thư thanh quản là bệnh ung thư biểu mô thanh quản, chủ yếu thuộc loại ung thư tế bào vảy. Ung thư xảy ra khi biểu mô tăng trưởng một cách mất kiểm soát và hình thành nên khối u. 

Đây là một căn bệnh phổ biến, chiếm khoảng 2% trong số tất cả các bệnh ung thư, và đứng thứ tư trong số các bệnh ung thư vùng tai mũi họng. Bệnh này thường gặp ở nam nhiều hơn nữ.

ung-thu-thanh-quan
Ung thư thanh quản xảy ra khi biểu mô tăng trưởng một cách bất thường

2. Các giai đoạn ung thư thanh quản

Để lập được kế hoạch điều trị tốt nhất, bác sĩ cần đưa ra đánh giá các giai đoạn, cũng như sự lan rộng của khối u ra các tổ chức xung quanh và tình trạng di căn xa. Ung thư thanh quản được chia làm 5 giai đoạn, cụ thể như sau:

Ung thư thanh quản giai đoạn 0

Ở giai đoạn 0, các tế bào ung thư chỉ được tìm thấy khu trú tại thanh quan. Nếu phát hiện ở giai đoạn bệnh này thì người bệnh có cơ hội điều trị thành công và khỏi bệnh hoàn toàn. 

Ung thư thanh quản giai đoạn 1

Ở giai đoạn này khối u mới hình thành ở thanh quản, chưa xâm lấn sang các cơ quan khác. Khối u ở vùng của thượng thanh môn, thanh môn, hạ thanh môn và dây thanh âm thường vẫn di động bình thường. 

Ung thư thanh quản giai đoạn 2

Lúc này khối u vẫn ở thanh quản nhưng đã có sự thay đổi ở các vị trí của khối u, ở giai đoạn này dây thanh âm có thể không di động được nữa.

Ung thư thanh quản giai đoạn 3

Giai đoạn này khối u đã lan rộng ra ngoài thanh quản:

  • Thượng thanh môn: Khối u xuất hiện ở thanh quản hoặc ở mô kế thanh quản, hai dây thanh di động không còn bình thường nữa. Khối u cũng có thể đã lan vào hạch bạch huyết ở vùng cổ cùng bên với u và hạch lớn hơn 3cm. 
  • Thanh môn: Khối u ở thanh quản và hai dây thanh không đi động được bình thường. Khối u đã có thể lan vào hạch ở cùng bên cổ với khối u xuất phát, đồng thời hạch có kích thước nhỏ hơn 3cm. 
  • Hạ thanh môn: Khối u thấy ở thanh quản, hai dây thanh không di động bình thường, khối u có thể đã lan sang hạch bạch huyết ở cùng bên cổ với vị trí phát khối u, kích thước hạch nhỏ hơn 3cm. 

Ung thư thanh quản giai đoạn 4

Ở giai đoạn 4 khối u đã bắt đầu xâm lấn, di căn sang các cơ quan khác, xuất hiện hạch lan rộng với kích thước to hơn. 

3. Nguyên nhân gây ung thư thanh quản

Hiện nay nguyên nhân gây ra ung thư thanh quản vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng bất kỳ tác nhân nào làm thay đổi sự tăng trưởng của tế bào biểu mô thanh quản đều có thể dẫn tới ung thư thanh quản. Sự thay đổi trong DNA sẽ thay đổi quá trình tăng trưởng của tế bào, hầu hết các trường hợp tế bào sẽ sinh sôi mất kiểm soát thay vì chết theo chu trình.

Mặc dù không chắc chắn lý do nào làm thay đổi DNA của tế bào biểu mô thanh quản, nhưng nhiều yếu tố đã được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc ung thư thanh quản như: hút thuốc lá, bia rượu, làm việc trong môi trường hóa chất độc hại, tia xạ vùng cổ, nhiễm khuẩn vùng răng miệng, viêm thanh quản mạn tính, tai mũi họng dai dẳng, thiếu vitamin…

4. Triệu chứng bệnh ung thư thanh quản

Ung thư thanh quản có tỷ lệ chữa khỏi lên đến 80% nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, những trường hợp phát hiện muộn thường do chủ quan. Các triệu chứng ung thư thanh quản phụ thuộc vào vị trí và kích thước của khối u, bao gồm:

Khàn tiếng

Khàn tiếng thường xuất hiện ở những người trên 40 tuổi và nếu kéo dài lâu hơn 3 tuần là triệu chứng có thể cảnh báo bệnh lý ác tính. Khi đó bệnh nhân cần đi khám ngay với bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng.

Ho

Nếu bị ho dai dẳng thì người bệnh cũng cần lưu tâm, bởi đó cũng là một trong những triệu chứng cảnh báo ung thư thanh quản. Ho mang tính chất kích thích, đôi khi ho từng cơn co thắt. Trong trường hợp nặng hơn, gây ra tình trạng khó nuốt, sặc thức ăn vào đường hô hấp.

Khó thở

Tình trạng khó thở có thể xuất hiện sớm hoặc cùng lúc với khàn tiếng. Kích thước khối u càng lớn thì càng chèn ép nhiều vào đường thở, làm triệu chứng nặng hơn. 

Khó nuốt

Thông thường triệu chứng khó nuốt sẽ xuất hiện sau triệu chứng khó thở, lúc này khối u đã lan ra vùng hầu họng, kèm theo dấu hiệu đau tai. Bệnh nhân ở giai đoạn này thường không ăn được cơm, chỉ có thể ăn cháo hoặc uống sữa, thậm chí phải đặt ống sonde dạ dày để bơm thức ăn. Bên cạnh đó có thể thấy đau khi nuốt kèm theo. 

Sụt cân

Sụt cân không rõ nguyên nhân cũng là dấu hiệu gợi ý bệnh lý ác tính, nếu kèm theo những bất thường nói trên là bằng chứng rõ ràng của bệnh ung thư thanh quản. 

Các triệu chứng kể trên chỉ mang tính chất tham khảo vì có thể là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác. Do đó, khi có bất kỳ triệu chứng nào kể trên người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám. 

ung-thu-thanh-quan-1
Khó nuốt là một trong những triệu chứng phổ biến của ung thư thanh quản

5. Đối tượng nào có nguy cơ mắc ung thư thanh quản

Những người sau đây được xếp vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc ung thư thanh quản:

  • Giới tính: Nam giới có tỷ lệ mắc ung thư thanh quản cao gấp 4 lần nữ giới. 
  • Tuổi tác: Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng lớn, đặc biệt là trên 55 tuổi.
  • Dân tộc: Những người Mỹ gốc Phi sẽ có tỷ lệ mắc ung thư thanh quản cao hơn người da trắng.
  • Nghề nghiệp: Những người làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với hoá chất như niken, acid sunfuric, bụi amiang… sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư thanh quản. 
  • Hút thuốc lá: Người hút thuốc lá sẽ có nguy cơ mắc ung thư thanh quản cao gấp 40 lần so với nhóm người không hút thuốc. 
  • Rượu: Đối tượng uống rượu bia sẽ bị thanh quản hơn, đặc biệt là những người vừa hút thuốc vừa lạm dụng rượu. 
  • Tiền sử bệnh: Những người từng mắc ung thư vùng đầu mặt cổ sẽ có khả năng mắc bệnh ung thư thanh quản cao hơn. Hoặc bố mẹ, anh chị em, con cái được chẩn đoán mắc ung thư vùng đầu mặt cổ cũng làm tăng nguy cơ cao gấp 2 lần.
  • Chế độ ăn uống: Những người ăn nhiều thịt đỏ, đồ chiên rán, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, thịt chế biến sẵn, thiếu hụt vitamin A sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Human papilloma virus (HPV): vi khuẩn này được cho là làm biến đổi các tế bào biểu bì và biểu mô cơ thể như biểu mô miệng, họng, cổ tử cung, hậu môn. HPV lây truyền qua đường tinh dục, bao gồm cả quan hệ bằng miệng.

6. Các biện pháp chẩn đoán ung thư thanh quản

Việc chẩn đoán bệnh dựa vào khai thác tiền sử bệnh, thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm. Dưới đây là các biện pháp mà bác sĩ sẽ sử dụng để chẩn đoán chính xác bệnh ung thư thanh quản:

Soi thanh quản chẩn đoán ung thư thanh quản

Soi thanh quản là phương pháp giúp quan sát được thanh quản của người bệnh một cách rõ ràng. Có 2 cách là soi thanh quản gián tiếp và soi thanh quản trực tiếp:

  • Soi thanh quản gián tiếp: Biện pháp này bác sĩ sẽ sử dụng một gương nhỏ dài để kiểm tra thanh quản của bệnh nhân, tìm kiếm những vị trí bất thường và kiểm tra hai dây thanh âm có di động bình thường hay không. Bác sĩ có thể sẽ xịt gây tê tại họng để tránh phản xạ nôn oẹ cho người bệnh.
  • Soi thanh quản trực tiếp: Bác sĩ sẽ đặt một ống mỏng có đèn sáng được gọi là ống soi thanh quản qua mũi hoặc miệng của bệnh nhân. Bằng cách này bác sĩ có thể nhìn thấy các vùng mà họ không nhìn thấy được trên gương. Sử dụng gây tê tại chỗ giúp bệnh nhân làm giảm sự khó chịu và chống lại sự nôn oẹ. Ngoài ra, người bệnh có thể được sử dụng một thuốc an thần nhẹ giúp cho bệnh nhân đỡ căng thẳng. Đôi khi bác sĩ có thể sử dụng thuốc gây tê toàn thân.

Chụp cắt lớp vi tính

Biện pháp này là sử dụng máy tia X sẽ được nối với máy tính sẽ chụp hàng loạt các hình ảnh chi tiết của vùng cổ. Bệnh nhân có thể phải tiêm một chất nhuộm màu đặc biệt nhằm giúp cho thanh quản của bạn sẽ hiện rõ lên trên hình ảnh. Nhờ biện pháp này các bác sĩ có thể nhìn rõ các khối u vùng thanh quản hoặc các vị trí khác ở cổ của bạn.

Giải phẫu bệnh (sinh thiết)

Nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể lấy một mẫu bệnh mô tổ chức để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh. Dây là biện pháp duy nhất để khẳng định khối u là ác tính hay lành tính.

7. Cách điều trị ung thư thanh quản

Phác đồ điều trị ung thư thanh quản được quyết định sau khi đã xác định được thông qua các biện pháp chẩn đoán. Cách điều trị đặc hiệu phụ thuộc vào vị trí, kích thước và giai đoạn của khối u. Các phương pháp điều trị chủ yếu bao gồm: phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc phối hợp nhiều phương pháp.

Xạ trị ung thư thanh quản

Xạ trị là biện pháp điều trị sử dụng tia X năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Tia X tấn công vào khối u và tổ chức xung quanh vị trí chứa khối u. Xạ trị là biện pháp điều trị tại chỗ và chỉ ảnh hưởng tới các tế bào trong vùng chiều. Mỗi đợt xạ trị thường kéo dài 5 ngày, diễn ra từ 5 – 8 tuần. Ung thư thanh quản có thể điều trị bằng xạ trị đơn thuần hoặc kết hợp phẫu thuật hoặc hóa chất.

  • Xạ trị đơn thuần: Được chỉ định điều trị cho các khối u nhỏ hoặc các bệnh nhân không có khả năng phẫu thuật.
  • Xạ trị kết hợp phẫu thuật: Xạ trị được sử dụng để thu nhỏ kích thước khối u trước phẫu thuật; tiêu diệt tế bào ung thư còn sót hoặc điều trị tái phát sau phẫu thuật.
  • Xạ trị kết hợp hoá chất: Xạ trị có thể điều trị trước, trong hoặc sau khi điều trị hoá chất.

Sau xạ trị nhiều bệnh nhân có thể cần được nuôi dưỡng tạm thời bằng ống thông dạ dày.

ung-thu-thanh-quan-2
Xạ trị là một trong biện pháp hữu hiệu điều trị ung thư thanh quản

Phẫu thuật ung thư thanh quản

Điều trị ung thư thanh quản bằng phẫu thuật là biện pháp can thiệp ngoại khoa nhằm lấy bỏ khối u thanh quản. Cách thức phẫu thuật chủ yếu dựa vào vị trí và kích thước khối u. Có các loại phẫu thuật ung thư thanh quản như sau:

  • Phẫu thuật cắt toàn bộ thanh quản hoặc một phần thanh quản.
  • Phẫu thuật cắt thanh quản trên thanh môn.
  • Phẫu thuật cắt dây thanh âm lấy bỏ một hoặc hai dây thanh âm.

Bác sĩ phẫu thuật cũng có thể nạo vét hạch, lấy bỏ cả những khối hạch vùng cổ khi có di căn đến đó. Trong cuộc phẫu thuật ung thư thanh quản, bác sĩ có thể cần phải mở khí quản, không khí sẽ lưu thông thông qua lỗ mở này. Lỗ mở khí quản cũng có thể chỉ là tạm thời, cho tới khi bệnh nhân phục hồi hoàn toàn sau phẫu thuật. Sau phẫu thuật có những trường hợp bệnh nhân có thể cần một ống nuôi dưỡng tạm thời.

Hóa trị ung thư thanh quản

Hoá trị ung thư là việc sử dụng các loại thuốc hoá chất để tiêu diệt tế bào ung thư. Các bác sĩ có thể sử dụng một hoặc nhiều loại thuốc kết hợp tùy vào phác đồ điều trị. Các thuốc được sử dụng trong ung thư thanh quản thường dùng theo đường tiêm tĩnh mạch. Có nhiều cách để sử dụng hoá chất trong ung thư thanh quản:

  • Hóa trị trước phẫu thuật hoặc xạ trị: Biện pháp này nhằm mục đích làm nhỏ các khối u có kích thước lớn trước phẫu thuật hoặc xạ trị.
  • Hóa trị sau phẫu thuật và xạ trị: Các loại thuốc được dùng giúp tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại. Hoá chất cũng có thể được sử dụng trong trường hợp di căn xa.
  • Hoá trị có thể được sử dụng cùng với xạ trị để thay thế phẫu thuật: Biện pháp này là thanh quản không bị cắt bỏ và giọng nói của bệnh nhân vẫn được giữ nguyên.

Chăm sóc sau điều trị ung thư thanh quản

Sau khi đã điều trị khối u thanh quản, việc hỗ trợ điều trị sau đó cũng đóng vai trò rất quan trọng. Khi thanh quản đã bị cắt bỏ một phần hay toàn bộ, các liệu pháp ngôn ngữ cần được áp dụng trên người bệnh. Bệnh nhân cần tái khám 3 tháng một lần trong hai năm đầu tiên và 6 tháng trong hai năm tiếp theo bởi các cơ sở y tế chuyên khoa.

Đồng thời, cần có các biện pháp giúp bệnh nhân ung thư thanh quản hòa nhập với cộng đồng sau điều trị. Bệnh nhân và người nhà có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ về vấn đề chăm sóc sau điều trị ung thư thanh quản.

8. Phòng ngừa bệnh ung thư thanh quản

Các chuyên gia cho biết, ung thư thanh quản có thể được phòng tránh bằng cách xây dựng các thói quen tốt như sau:

  • Không sử dụng thuốc lá và rượu, đặc biệt là không cùng lúc sử dụng cả hai chất.
  • Giữ gìn vệ sinh răng miệng giúp bạn có một hàm răng khỏe mạnh và giúp ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh ung thư vùng đầu cổ đơn giản mà rất hiệu quả.
  • Hạn chế tối đa việc ăn các món ăn chiên rán, đồ ăn nhanh, dưa cà muối… Tích cực ăn các thực phẩm tươi, bổ sung thêm nhiều rau xanh, đặc biệt là cà chua, hoa quả họ cam quýt, dầu olive, dầu cá, các thực phẩm giàu vitamin là cách để ngăn ngừa nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư thanh quản.
  • Khám sức khỏe định kỳ: Thường xuyên kiểm tra sức khỏe, nhất là với những người trong độ tuổi 40 – 50, giúp sớm phát hiện ra những tổn thương tiền ung thư. Các chuyên gia khuyến cáo những người trên 45 tuổi nếu bị khàn tiếng kéo dài hoặc xuất hiện khối u trên cổ không rõ nguyên nhân được cần đến khám tại bệnh viện chuyên khoa ngay.

Hy vọng rằng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị cũng như cách phòng ngừa ung thư thực quản. Nếu cần hỗ trợ về sức khỏe ung bướu, hãy liên hệ với các Dược sĩ của GHV KSol qua tổng đài 1800 6808 (miễn phí cước).


Mách bạn: Để phòng ngừa ung thư di căn và hạn chế tác dụng phụ hóa xạ trị ung thư các chuyên gia đầu ngành khuyên bệnh nhân nên dùng sản phẩm GHV KSOL vì trong GHV KSOL có chứa thành phần Fucoidan sulfate hóa cao, phân tử lượng thấp giúp tăng sức đề kháng, tăng cường miễn dịch, phòng và hỗ trợ điều trị ung thư, giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị hiệu quả. Đây là thành tựu khoa học tiến bộ vượt bậc của Việt Nam trong cuộc chiến phòng chống các bệnh về ung bướu và giảm tác dụng phụ sau hóa xạ trị.

XEM VIDEO: Giải Nhất – Cuộc thi viết “Sống như những đóa hoa, vươn về phía mặt trời” năm thứ 2