Hóa trị bệnh ung thư máu có những tác dụng phụ gì?

Hóa trị bệnh ung thư máu là giải pháp hàng đầu trong điều trị căn bệnh ác tính này. Phương pháp này sử dụng các hóa chất nên gây ra nhiều tác dụng phụ làm bệnh nhân lo sợ. Cùng tìm hiểu về các tác dụng phụ này và những lưu ý quan trọng khi điều trị ung thư máu bằng hóa trị.

1. Tìm hiểu về ung thư máu và hóa trị bệnh ung thư máu

Ung thư máu hay ung thư huyết xảy ra khi mà các tế bào máu bất thường cản trở hoạt động của các tế bào máu khỏe mạnh, phát triển ngoài kiểm soát, không thực hiện chức năng chống nhiễm trùng và sản xuất ra các tế bào máu mới.

Ung thư máu xảy ra khi có các tế bào máu bất thường phát triển không kiểm soát
Ung thư máu xảy ra khi có các tế bào máu bất thường phát triển không kiểm soát

Có nhiều lựa chọn điều trị ung thư máu phụ thuộc vào loại ung thư, tình trạng bệnh, các bệnh mắc kèm, tuổi tác của người bệnh và một số các yếu tố khác. Trong đó hóa trị được coi là giải pháp đặc hiệu, thường được bác sĩ chỉ định trong nhiều trường hợp ung thư máu.

Hóa trị bệnh ung thư máu là việc sử dụng các thuốc kháng ung thư, gây độc tế bào theo đường tiêm, uống hoặc truyền thuốc theo chu kỳ để tiêu diệt các tế bào ung thư, ngăn chặn các tế bào này phát triển.

Ung thư máu do không hình thành khối u nên biện pháp điều trị đầu tay không phải là phẫu thuật để loại bỏ khối u như hầu hết các loại ung thư khác. Hóa trị được sử dụng phổ biến vì ung thư máu ảnh hưởng đến toàn cơ thể người bệnh, hơn nữa bệnh cũng hay phát hiện ở giai đoạn muộn.

Hóa trị được thực hiện theo chu kỳ, tuy nhiên đối với bệnh nhân ung thư máu sẽ cần điều trị kéo dài hơn bình thường do cần đủ 3 giai đoạn: một là điều trị cảm ứng, hai là điều trị sau thuyên giảm và cuối cùng là điều trị củng cố. Liệu trình có thể sử dụng 1 loại thuốc duy nhất hoặc cần kết hợp nhiều loại thuốc cùng lúc. Các thuốc này phân biệt tế bào ung thư với tế bào thường bằng đặc điểm tăng sinh nhanh nên ngoài tác dụng lên tế bào ung thư, thuốc cũng tác dụng lên các tế bào thường cũng có đặc điểm này, do đó gây nên nhiều tác dụng phụ.

2. Tác dụng phụ của hóa trị ung thư máu

Các tác dụng phụ hóa trị ung thư máu mà người bệnh thường gặp phải như sau:

2.1. Cơ thể mệt mỏi, chán ăn:

Các triệu chứng này có thể xuất hiện sớm và là biểu hiện của bệnh do thiếu máu, tuy nhiên cũng có thể là do tác dụng phụ của hóa trị ung thư.

2.2. Chân tay tê:

Các vị trí như đầu ngón chân, đầu ngón tay bị tê buốt do tuần hoàn các mạch máu và dây thần kinh không được thông suốt.

2.3. Da xanh, niêm mạc nhợt:

Triệu chứng này cũng do tình trạng tế bào ác tính làm giảm sinh hồng cầu gây thiếu máu hoặc hóa chất điều trị tiêu diệt những tế bào hồng cầu này nên da dẻ bệnh nhân xám xanh, thiếu sức sống.

2.4. Rụng tóc:

Rụng tóc là một tác dụng phụ của hóa trị bệnh ung thư máu
Rụng tóc là một tác dụng phụ của hóa trị bệnh ung thư máu

Các hóa chất trị liệu gây hại đến những cơ quan sinh trưởng nhanh, trong đó có các tế bào biểu bì cũng như lông tóc trên cơ thể người dẫn đến rụng tóc. Tác dụng phụ này có thể hết sau khi kết thúc hóa trị bệnh ung thư máu một thời gian.

2.5. Buồn nôn và nôn:

Các thuốc như: cyclophosphamide, carmustine, cisplatin > 1500 mg/m2 gây nôn ói nhiều và nặng. Các thuốc ifosfamide, epirubicin, doxorubicin, oxaliplatin gây buồn nôn và nôn mức độ trung bình. Đây là các tác dụng phụ thường gặp do thuốc hóa trị tác động lên hệ tiêu hóa cũng như trung tâm chống nôn.

2.6. Tiêu chảy, táo bón hay rối loạn tiêu hóa:

Hóa trị ung thư ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm thay đổi sự hấp thu và thải trừ chủ yếu ở đại tràng gây ra các triệu chứng có thể là tiêu chảy hoặc táo bón tùy từng trường hợp.

2.7. Dễ chảy máu, nôn ra máu:

Hóa chất điều trị cũng làm giảm dòng tiểu cầu, ảnh hưởng đến quá trình đông máu nên người bệnh dễ bị bầm tím, chảy máu hoặc nôn ra máu. Ở nữ giới có thể bị rối loạn kinh nguyệt, kinh nguyệt kéo dài.

3. Những chú ý quan trọng khi điều trị ung thư máu bằng hóa trị

3.1. Các biện pháp giúp giảm nhẹ tác dụng phụ của hóa trị ung thư máu:

  • Với việc bệnh nhân ung thư máu bị mệt mỏi, chán ăn sau hóa trị, cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng từ một chế độ ăn đa dạng; bữa ăn nhiều màu sắc, thay đổi món và cách chế biến sẽ kích thích vị giác để đỡ chán ăn; cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất từ rau xanh, hoa quả tươi giúp người bệnh giảm mệt mỏi.
  • Chân tay bị tê người nhà có thể sử dụng các loại túi chườm mát ở vị trí lòng bàn tay, bàn chân cho bệnh nhân dễ chịu. Không đi giày dép quá chật, bôi kem tạo độ ẩm cho tay cũng có thể hạn chế được tình trạng tê buốt tay chân.
  • Bổ sung thực phẩm giàu sắt, acid folic, vitamin B9, B12,… để giảm tình trạng thiếu máu. Nếu nặng bác sĩ sẽ cân nhắc kê thêm các thuốc kích thích tủy xương tăng tạo hồng cầu.
  • Bị rụng tóc thì người bệnh cần dùng lược có độ dày thích hợp, chải nhẹ nhàng; gội đầu bằng các loại dầu gội dịu nhẹ; đội mũ hoặc khăn hay sử dụng tóc giả để có thể tự tin hơn trong giao tiếp hằng ngày.
  • Để giảm tình trạng buồn nôn và nôn ói cần trao đổi với bác sĩ về việc dùng thuốc chống nôn trước, trong và sau các đợt hóa trị đối với các thuốc gây tác dụng phụ này hoặc với các bệnh nhân có tiền sử nôn nhiều ở các đợt hóa trị trước. Các thuốc thường dùng như ondansetron, granisetron, palonosetron, nhóm benzamide, nhóm corticosteroid,…
  • Táo bón và tiêu chảy đều có thể khắc phục bằng thay đổi chế độ ăn uống và vận động cơ thể trước khi nghĩ đến dùng thuốc. Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ hơn trong ngày, ăn chậm, nhai kỹ, không nên ăn đồ quá nóng hay quá lạnh và sử dụng thức ăn giàu chất xơ hợp lý tùy trường hợp tiêu chảy hay táo bón. Trường hợp nặng không giảm khi thực hiện các biện pháp trên thì cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Hạn chế chảy máu bằng cách cẩn thận khi sử dụng các dụng cụ sắc nhọn như dao kéo, dùng các loại bàn chải đánh răng có lông mềm. Trường hợp nặng cần dùng thuốc kích thích tủy xương sinh các tế bào máu.

3.2. Cần chuẩn bị gì khi có chỉ định dùng hóa chất điều trị ung thư máu?

Sức khỏe, kiến thức và tâm lý là những yếu tố quan trọng người bệnh cần chuẩn bị khi tiến hành hóa trị ung thư máu:

  • Cung cấp bữa ăn với các thực phẩm tốt, nhiều năng lượng để đảm bảo sức khỏe cho bệnh nhân trước, trong và sau hóa trị. Dinh dưỡng tốt là một yếu tố giúp hóa trị thành công cao hơn.
  • Báo ngay với nhân viên y tế khi có các triệu chứng bất thường như chóng mặt, hoa mắt, sốt hay mất ngủ, nhức đầu,… trước hoặc sau hóa trị để có biện pháp xử lý.
  • Sức đề kháng của người bệnh đang yếu nên cần thực hành vệ sinh tốt, rửa tay, đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc với những người đang mắc bệnh truyền nhiễm như cúm, quai bị, lao,… để không mắc những bệnh này.
  • Hỏi kỹ bác sĩ về phác đồ điều trị, thời gian thực hiện, chu kỳ, tác dụng phụ có thể gặp phải và cách phòng (nếu có). Chuẩn bị đầy đủ kiến thức giúp người bệnh và người nhà tự tin hơn, nâng cao hiệu quả điều trị.
Trao đổi với bác sĩ để có kiến thức đầy đủ trước khi hóa trị ung thư máu
Trao đổi với bác sĩ để có kiến thức đầy đủ trước khi hóa trị ung thư máu
  • Trạng thái tinh thần tốt có thể cho kết quả điều trị tốt hơn rất nhiều do ung thư máu là bệnh cần điều trị dài ngày. Giữ tâm lý thoải mái, lạc quan trong suốt quá trình điều trị ung thư máu, nhất là khi điều trị hóa trị. Nếu người bệnh không có sự chuẩn bị tâm lý tốt quá trình này sẽ dễ dẫn đến suy sụp, trầm cảm ảnh hưởng lớn đến việc điều trị.

Bên cạnh đó, chuẩn bị tài chính bao nhiêu cũng là điều cần quan tâm đối với gia đình các bệnh nhân ung thư máu được chỉ định hóa trị.

4. Chi phí hóa trị ung thư máu bao nhiêu?

Phát hiện bệnh ung thư máu ở giai đoạn nào, tình trạng sức khỏe hiện tại, loại hóa chất dùng, liều dùng, đường dùng, số đợt dùng và đáp ứng của cơ thể người bệnh chính là các vấn đề cốt lõi quyết định chi phí hóa trị. Ngoài ra, còn chi phí về tuyến điều trị, có được bảo hiểm không, giường bệnh, ăn ở, chi phí sinh hoạt và người chăm sóc,… cũng góp phần vào số tiền gia đình bệnh nhân cần chuẩn bị.

Do những yếu tố trên nên trung bình chi phí hóa trị sẽ dao động mạnh khoảng từ 60 triệu đến vài trăm triệu trong một tuần đầu tiên. Chi phí sau đó sẽ phụ thuộc chủ yếu vào đáp ứng điều trị của bệnh nhân, số đợt điều trị tiếp và có cần kết hợp biện pháp điều trị khác không.

Để tiết kiệm chi phí hóa trị bệnh ung thư máu, trước tiên cần tham gia bảo hiểm y tế, khám chữa đúng tuyến, khám sức khỏe định kì hay bất cứ khi nào có triệu chứng bất thường nghi ngờ để được chẩn đoán ở giai đoạn sớm. Việc này không những giúp giảm gánh nặng chi phí mà còn giúp nâng cao được hiệu quả điều trị.

 

Thông tin liên hệ

Phức hệ Nano Extra XFGC - Dàn hòa tấu đẩy lùi ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Ksol 30 viên (680.000đ/hộp)
Hộp Ksol 30 viên
  • Hỗ trợ bổ sung các chất chống oxy hóa, hạn chế gốc tự do, giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng, giảm nguy cơ mắc bệnh tim, mạch
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GHV Ksol
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7