Làm rõ 5 nguyên nhân ung thư máu thường gặp

Ung thư máu là bệnh lý có tỉ lệ mắc bệnh và tử vong cao hàng đầu trong các bệnh ung thư. Vậy nguyên nhân ung thư máu là gì sẽ được làm rõ ở dưới đây.

1. Ung thư máu là gì?

Để biết được nguyên nhân ung thư máu, trước hết chúng ta cần tìm hiểu ung thư máu là bệnh như thế nào. Ung thư máu hay còn gọi là bạch cầu cấp là một loại bệnh máu ác tính, xảy ra do quá trình đột biến các tế bào trong khi tạo máu ở tủy xương. Do có nhiều dòng tế bào (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu) cùng được tạo ra ở đây, do đó khi các tế bào ung thư hóa tăng lên đột biến sẽ cản trở quá trình tạo các dòng tế bào máu bình thường dẫn đến nhiều triệu chứng nguy hiểm.

Ung thư máu điều trị khó khăn, tốn kém và tiên lượng xấu
Ung thư máu điều trị khó khăn, tốn kém và tiên lượng xấu

Đây là bệnh ung thư phổ biến ở trẻ em (30%), thậm chí theo một thống kê tại Mỹ, cứ mỗi 3 phút có thêm một ca mắc mới và sau 9 phút lại có một ca tử vong. Ung thư máu được phân thành rất nhiều loại khác nhau, việc điều trị bệnh cũng khó khăn, tốn kém và tiên lượng khá xấu so với các bệnh khác.

2. 5 nguyên nhân ung thư máu thường gặp là gì?

Mặc dù trong hầu hết các trường hợp, chúng ta không biết chính xác các yếu tố gây ra những thay đổi đối với DNA có thể dẫn đến ung thư máu, nhưng nghiên cứu đã làm rõ được 5 nguyên nhân gây ung thư máu thường gặp như sau:

2.1. Ung thư máu do nhiễm phóng xạ

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư máu, đặc biệt nếu tiếp xúc với một lượng lớn phóng xạ trong thời gian dài. Tùy theo độ tuổi, lượng tiếp xúc và số cơ quan bị tác động sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng gây bệnh hoặc mức độ nặng của bệnh. Điển hình có thể thấy đối với nguyên nhân này là vào cuối Thế Chiến II trong vụ nổ bom nguyên tử ở Nhật hay năm 1986 trong tai nạn nổ lò nguyên tử Chernobyl ở Ukraine.

Một trường hợp phổ biến nhiễm phóng xạ dẫn tới nguy cơ cao mắc bệnh là những người làm trong các nhà máy hạt nhân hoặc chế tạo linh kiện điện tử nếu không trang bị bảo hộ lao động đạt chuẩn.

2.2. Ung thư máu do di truyền

Hầu hết các trường hợp bệnh này không di truyền. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, một số vấn đề làm tăng nguy cơ mắc ung thư máu liên quan đến các tình trạng sức khỏe di truyền hoặc các đột biến di truyền như: suy giảm miễn dịch, hội chứng Down, hội chứng Li-fraumeni, hội chứng Noonan, U sợi thần kinh loại I,…

Trên thực tế, ung thư máu không di truyền từ đời này qua đời khác mà thường do bức xạ ảnh hưởng khi mẹ mang thai, mẹ mắc bệnh và gián tiếp di truyền con cũng mắc bệnh.

2.3. Ung thư máu do tiếp xúc nhiều hóa chất

Các hóa chất như benzene, formaldehyde nếu thường xuyên phải tiếp xúc thì nguy cơ ung thư máu càng cao.

Benzene làm thay đổi nhiễm sắc thể dẫn đến đột biến gây ung thư, đã được chứng minh trong các nghiên cứu. Các ngành công nghiệp thường sử dụng hóa chất này là: cao su, xăng, nhà máy lọc dầu và sản xuất giày,…

Formaldehyde hay còn được biết tới với cái tên formol (phooc-môn) là một loại khí không màu, có mùi mạnh đã được nghiên cứu cho thấy những người phơi nhiễm mức độ cao nhất có nguy cơ mắc ung thư máu cao hơn 37%. Chất này được sử dụng để sản xuất nhiều sản phẩm gia dụng, chế tạo vật liệu xây dựng, chất kết dính, keo, sơn giấy và ở Việt Nam còn được phát hiện thêm phụ gia trái phép vào phở.

2.4. Ung thư máu do hút thuốc lá

Hút thuốc lá ai cũng biết là nguyên nhân chính gây nên ung thư phổiung thư dạ dày, tuy nhiên ít người biết hút thuốc cũng là nguyên nhân ung thư máu do:

Hút thuốc lá là một nguyên nhân ung thư máu do làm biến đổi ADN tế bào
Hút thuốc lá là một nguyên nhân ung thư máu do làm biến đổi ADN tế bào
  • Hóa chất từ khói thuốc, đặc biệt nicotine có thể làm thay đổi cấu trúc AND của tế bào dẫn tới đột biến gây ung thư.
  • Hệ miễn dịch của cơ thể cũng bị suy yếu khi chịu ảnh hưởng bởi các chất độc từ khói thuốc, do đó khi có các tế bào đột biến trong cơ thể thì hệ miễn dịch cũng khó chống chọi lại dẫn tới ung thư.

Trẻ em có cha mẹ hút thuốc có nguy cơ ung thư máu cao. Theo nghiên cứu, trong thai kì, mỗi ngày mẹ hút 5 điếu thuốc sẽ dẫn đến 22% đột biến gen và thời kì cho con bú tỉ lệ này là 74%.

2.5. Ung thư máu do tác dụng phụ hóa xạ trị ung thư khác

Có những trường hợp bệnh nhân sau điều trị hóa trị, xạ trị để điều trị một bệnh ung thư khác, một thời gian sau lại phát hiện mắc ung thư máu. Do vài loại hóa chất trị liệu hay tia xạ cũng gây tác dụng phụ làm đột biến tế bào dẫn tới ung thư máu. Tuy nhiên đây là tác dụng phụ hiếm gặp và không phải loại thuốc hóa trị hay chất phóng xạ trị liệu nào cũng gây ra, bác sĩ sẽ giải thích tác dụng phụ của trên từng trường hợp, vì thế người bệnh không nên lo lắng khi điều trị hóa xạ trị.

Việc hiểu biết rõ được 5 nguyên nhân gây bệnh trên sẽ giúp mọi người có cách phòng tránh căn bệnh nguy hiểm này tốt hơn.

3. Các triệu chứng ung thư máu phổ biến

Loại tế bào máu ác tính, số lượng và vị trí lưu hành của các tế bào này sẽ gây ra các triệu chứng khác nhau trên cơ thể người bệnh. Như đã nói do ung thư máu chia thành nhiều thể bệnh nên người bệnh ở thể bệnh khác nhau thì các triệu chứng cũng rất khác nhau.

Các triệu chứng gây ra chủ yếu do quá trình sản xuất máu ở tủy xương bị rối loạn. Các tế bào ung thư phát triển nhanh chiếm chỗ làm giảm sự sinh sản và phát triển của các dòng tế bào máu bình thường gây ra:

3.1. Nhức đầu:

Sự giảm sút dòng hồng cầu dẫn tới giảm lưu lượng máu lên não. Khi não không được cung cấp đủ oxy và dinh dưỡng sẽ gây ra tình trạng nhức đầu dữ dội. Tình trạng này có thể đi kèm hiện tượng đổ mồ hôi, da dẻ xanh xao.

3.2. Bầm tím hoặc đỏ:

Suy giảm dòng tiểu cầu là dòng có chức năng trong quá trình đông máu dẫn tới việc xuất hiện các vết bầm tím hoặc đỏ trên da mà không đi kèm với chấn thương nào tại vị trí đó.

3.3. Sưng hạch bạch huyết:

Các tế bào ung thư lan tràn, thâm nhiễm vào hạch bạch huyết gây sưng ở nhiều vị trí: cổ, nách, bẹn,… Đây là triệu chứng thường gặp ở bệnh ung thư máu, tuy nhiên các hạch sưng này không gây đau.

3.4. Đau xương:

Tế bào ung thư di chuyển trong máu đến các khớp xương, chèn ép gây đau. Tùy theo mức độ nặng nhẹ của ung thư mà cơn đau xuất hiện nhiều hay ít. Tuy nhiên đây là một trong những triệu chứng chính của ung thư máu.

3.5. Sốt cao thường xuyên:

Ung thư máu gây tăng dòng bạch cầu, tuy vậy đây là những bạch cầu chưa trưởng thành và đã đột biến không thực hiện được chức năng miễn dịch. Do đó cơ thể dễ bị các tác nhân lạ tấn công gây nhiễm trùng, sốt cao.

3.6. Đau bụng:

Đau bụng có thể là triệu chứng bệnh ung thư máu
Đau bụng có thể là triệu chứng bệnh ung thư máu

Tế bào máu ác tính di chuyển đến các cơ quan tiêu hóa như gan và lá lách, chèn ép gây sưng tấy dẫn đến triệu chứng đau bụng, buồn nôn và nôn, đầy hơi, ăn không có cảm giác ngon miệng,…

3.7. Chảy máu cam:

Đây cũng là hệ quả của suy giảm dòng tiểu cầu trong ung thư máu. Tiểu cầu có tác dụng cầm máu nên thiếu tiểu cầu, triệu chứng có thể là chảy máu cam, dễ chảy máu. Đây cũng là hiện tượng khá thường gặp nhưng nếu chảy máu nhiều cần đi khám càng sớm càng tốt vì hiện tượng khó cầm máu có thể gây mất máu và tử vong.

4. Cách phòng ngừa ung thư máu

Như vậy khi đã biết các yếu tố nguy cơ gây ung thư máu ở trên, chúng ta có thể rút ra được việc phòng ngừa ung thư máu bằng cách:

  • Tránh tiếp xúc bức xạ: sống xa những nơi có phóng xạ, nếu làm việc trong môi trường này cần có bảo hộ lao động thích hợp.
  • Tránh tiếp xúc với hóa chất: loại trừ các sản phẩm có chứa hóa chất độc hại, đặc biệt là benzene và formaldehyde.
  • Tập thể dục thường xuyên: 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày mỗi tuần để tăng đề kháng phòng ung thư theo khuyến cáo của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS).
  • Chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, khoa học: tăng cường rau củ quả, giảm lượng chất béo chưa bão hòa, đường công nghiệp và chất kích thích. Chế độ ăn hợp lí là cách phòng ngừa ung thư máu tốt nhất.
  • Tầm soát ung thư máu định kì: tầm soát và đi thăm khám ngay khi có bất kì triệu chứng sớm nào của bệnh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Hi vọng với bài viết trên, bạn đọc đã nắm rõ được các nguyên nhân ung thư máu, triệu chứng cũng như cách phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Nếu thấy thông tin hữu ích, bạn có thể chia sẻ cho người thân và bạn bè cùng đọc. Chúc bạn nhiều sức khỏe!

 

Thông tin liên hệ

Phức hệ Nano Extra XFGC - Dàn hòa tấu đẩy lùi ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Ksol 30 viên (680.000đ/hộp)
Hộp Ksol 30 viên
  • Hỗ trợ bổ sung các chất chống oxy hóa, hạn chế gốc tự do, giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng, giảm nguy cơ mắc bệnh tim, mạch
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GHV Ksol
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7