Thắc mắc ung thư máu có di truyền không và lời giải đáp

Ung thư máu có di truyền không là thắc mắc của rất nhiều người bởi đây là một bệnh ung thư thường gặp và có độ ác tính cao, đặc biệt lại hay gặp ở đối tượng trẻ em. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp thắc mắc này, mời bạn đọc theo dõi.

1. Trả lời câu hỏi: “Ung thư máu có di truyền không?”

Ung thư máu là do sự sản sinh, phân chia và tăng đột biến ở tủy xương của các tế bào bạch cầu (1 trong 3 loại tế bào máu). Cơ thể bệnh nhân sẽ bị thiếu máu, chảy máu, dễ nhiễm trùng do các tế bào bạch cầu non ác tính ức chế sự sinh sản của hồng cầu, tiểu cầu và bạch cầu bình thường. Ngoài ra còn các triệu chứng khác do hạch bạch huyết, gan, lách,… to ra gây nên tùy loại bệnh ung thư máu. 3 nhóm chính là: bệnh ung thư bạch cầu, bệnh ung thư hạch và u tủy.

Bệnh ung thư máu có di truyền không là thắc mắc của nhiều người
Bệnh ung thư máu có di truyền không là thắc mắc của nhiều người

Bệnh ung thư máu có di truyền không? Câu trả lời: Có khoảng 5% người bệnh ung thư máu là do di truyền. Như vậy tỉ lệ này không nhiều, đa số các trường hợp ung thư máu không phải do di truyền mà do các nguyên nhân khác.

Giải thích rõ hơn về di truyền ung thư máu:

Gen di truyền ở người là phân tử dạng chuỗi xoắn kép ADN, sự sắp xếp và phân chia của ADN chính là cơ sở vật lý và sinh hoá của tính di truyền. Nghĩa là khi tế bào phân chia, toàn thể bộ gen đều được sao chép và mỗi tế bào con đều nhận được một bản sao bộ gen của tế bào mẹ, không loại trừ với tế bào máu.

Vậy nếu có bất kì sự đột biến ADN nào của các tế bào tủy xương đều có thể gây ra sự phát triển tế bào bạch cầu bất thường trong máu, ngăn ngừa tủy xương sản xuất các tế bào máu khỏe mạnh gây ra ung thư máu. Các đột biến gen chủ yếu xảy ra với bệnh bạch cầu tủy cấp tính (AML), bạn có thể tham khảo dưới đây:

  • RUNX1: đây là một trong những gen đầu tiên phát hiện liên quan đến yếu tố di truyền ung thư máu và năm 2018 đã được thử nghiệm di truyền. Đột biến gen này ảnh hưởng đến quá trình đông máu do cơ thể bị giảm số lượng tiểu cầu. Ngoài nguy cơ tăng mắc AML, đột biến RUNX1 còn liên quan đến bệnh bạch cầu lympho cấp (ALL) và bạch cầu lympho mạn (CLL).
  • DDX41: đột biến trong gen này cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu tủy cấp tính do làm gián đoạn khả năng ức chế các khối u của cơ thể.
  • CEBPA: đột biến này gây ra sự mệt mỏi, suy nhược cơ thể  do số lượng hồng cầu giảm và làm tăng khả năng bị nhiễm trùng do giảm bạch cầu thường trong bệnh bạch cầu cấp dòng tủy.
  • Rối loạn di truyền nói chung: nguy cơ mắc bệnh ung thư máu cũng tăng lên khi có một số rối loạn di truyền bao gồm: bệnh u sợi thần kinh, chứng thất điều – giãn mạch, hội chứng Li-Fraumeni, hội chứng Down, thiếu máu Fanconi, hội chứng Klinefelter, hội chứng Bloom,…

Điều đáng lo hơn nữa là nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác có thể tăng lên trong bệnh ung thư máu do di truyền đối với một số trường hợp. Do vậy, việc sàng lọc các bệnh nhân này cần được bác sĩ thực hiện để có thể ngăn chặn nguy cơ sớm.

2. Các nguyên nhân gây ung thư máu ngoài di truyền

2.1. Tiếp xúc nhiều hóa chất độc hại

Benzen và formaldehyde là các loại hóa chất làm tăng nguy cơ mắc ung thư máu nếu tiếp xúc thường xuyên. Benzen là hóa chất thường dùng trong ngành công nghiệp hóa chất, sản xuất giày, cao su và nhà máy lọc dầu, xăng,… Formaldehyde (formol hay phoóc-môn) được sử dụng trong  khuôn đúc sản phẩm nhựa, công nghiệp vật liệu xây dựng, chất tiệt trùng hay chất bảo quản,…

2.2. Hút thuốc lá chủ động và bị động

Ít ai biết đến nguy cơ bị mắc ung thư máu tăng lên khi hút thuốc lá với số lượng hút càng nhiều trong một thời gian dài. Điều này không loại trừ các đối tượng hít khói thuốc thụ động.

Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư máu
Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư máu

Lý do là bởi vì nicotine và hơn 40 loại hóa chất độc hại khác có trong khói thuốc lá gây ra nhiều loại ung thư đã được nhiều nghiên cứu chứng minh như: ung thư phổi, ung thư gan, ung thư dạ dày và ung thư máu,… Nguy cơ này còn cao lên gấp hàng chục lần nếu những người hút thuốc thường xuyên còn uống nhiều bia rượu.

2.3. Nhiễm phóng xạ

Nguyên nhân dẫn đến ung thư máu tiếp theo được cho là do nhiễm một lượng lớn chất phóng xạ trong thời gian dài. Những người dễ bị nhiễm phóng xạ nhất là không mặc đồ bảo hộ theo đúng tiêu chuẩn khi phải làm việc trong các nhà máy chế tạo linh kiện điện tử hay năng lượng hạt nhân. Tia phóng xạ ion hóa năng lượng cao thường có trong các ngành khoa học, các chất phóng xạ hoặc chiếu chụp X-quang… Dựa theo liều lượng chất phóng xạ bị nhiễm, độ tuổi và cơ quan bị ảnh hưởng mà mức độ tác động của các tia phóng xạ sẽ khác nhau.

2.4. Tuổi tác

Tuổi tác được cho là yếu tố nguy cơ lớn nhất để bất kì loại ung thư nào phát triển. Theo thống kê, 60% trên tổng số những người bị ung thư nói chung là từ 65 tuổi trở lên do sự lão hóa, suy giảm hệ thống miễn dịch và các tế bào cơ thể đều trở lên suy yếu. Nguy cơ phát triển bạch cầu cấp dòng tủy (AML) và bạch cầu mạn dòng lympho (CLL) tăng theo tuổi.

2.5. Giới tính

Nam có nhiều khả năng bị ung thư máu hơn so với nữ với tỉ lệ 1/16 ở nam và 1/22 ở nữ.

2.6. Chủng tộc

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người gốc Á ít mắc bệnh ung thư máu hơn người gốc Âu, đặc biệt đối với nguy cơ mắc bạch cầu mạn dòng lympho (CLL). Như vậy theo chủng tộc thì một số nhóm người có khả năng mắc ung thư máu cao hơn so với những người khác.

2.7. Từng điều trị loại ung thư khác

Các phương pháp hóa trị và xạ trị điều trị cho các loại ung thư khác cũng có thể khiến bệnh nhân tăng nguy cơ mắc ung thư máu, do hóa trị là sử dụng hóa chất và xạ trị là sử dụng chất phóng xạ đều là các yếu tố nguy cơ như đã nói ở trên. Tuy nhiên, tỉ lệ người mắc ung thư máu sau khi điều trị ung thư là rất nhỏ, bạn có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị về nguy cơ này và phòng ngừa bằng việc cải thiện sức khỏe qua dinh dưỡng, vận động và môi trường.

3. Gia đình có tiền sử mắc bệnh ung thư máu phải làm sao?

Những người có người thân trong gia đình bị mắc bệnh ung thư máu không thể chủ quan tuy nhiên cũng không cần quá lo lắng vì căn bệnh này vẫn có thể di truyền nhưng với tỉ lệ ít. Vậy cần làm gì trong trường hợp này để ngăn ngừa nguy cơ mắc ung thư máu?

Tiền sử gia đình có người mắc ung thư máu phải làm sao?
Tiền sử gia đình có người mắc ung thư máu phải làm sao?
  • Không hút thuốc và tránh xa môi trường có khói thuốc.
  • Tránh các hóa chất độc hại như benzen, formol cả trong thực phẩm, đồ dùng và môi trường.
  • Hạn chế hết mức việc tiếp xúc với bức xạ năng lượng cao. Nếu làm việc trong  môi trường này cần bảo hộ lao động đảm bảo chất lượng và quy định an toàn.
  • Thiết lập một chế độ ăn uống khoa học và luyện tập thể dục, vận động cơ thể hợp lý để nâng cao hệ thống miễn dịch.
  • Ngoài ra, có khoảng 50% anh chị em hoặc con cái của người bệnh ung thư máu đã được xác định nguyên nhân do di truyền đều có thể mắc. Việc cần làm cho các thành viên này là nên đi tư vấn di truyền, xét nghiệm đột biến gen, sàng lọc ung thư, hiểu rõ về nguy cơ ung thư máu của bản thân và các vấn đề sức khỏe khác liên quan.

Như vậy đáp án cho câu hỏi: “ung thư máu có di truyền không?” là có. Tuy tỉ lệ thấp nhưng đặc biệt cần chú ý với đối tượng trẻ em ở các gia đình có tiền sử với căn bệnh này.

 

Thông tin liên hệ

Phức hệ Nano Extra XFGC - Dàn hòa tấu đẩy lùi ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Ksol 30 viên (680.000đ/hộp)
Hộp Ksol 30 viên
  • Hỗ trợ bổ sung các chất chống oxy hóa, hạn chế gốc tự do, giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng, giảm nguy cơ mắc bệnh tim, mạch
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GHV Ksol
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7